Vlinderhoeve: hightech orchideeënteelt met maximale controle over licht en energie

In Altena werkt Butterfly aan een nieuwe standaard in glastuinbouw. Voor het project Vlinderhoeve, een innovatieve kas voor de teelt van Phalaenopsis (orchideeën), levert Oreon watergekoelde Monarch 3-Channel LED-armaturen. Daarmee bouwt de teler voort op een succesvolle samenwerking die in 2021 begon.

Butterfly startte in 2021 met de teelt van orchideeën onder watergekoelde LED-verlichting. Die keuze bleek bepalend, niet alleen vanwege de lichtkwaliteit, maar vooral vanwege de mogelijkheid om warmte actief te beheren en te hergebruiken. ‘In de opkweekfase ligt de kastemperatuur rond de 29 graden,’ legt Peter Barentsen van Oreon uit. ‘Met watergekoelde armaturen haal je de warmte uit de lampen en kun je die via een warmtewisselaar opnieuw inzetten.’ Die restwarmte wordt binnen het bedrijf benut, en zelfs daarbuiten: De Vlinderhoeve levert warmte aan het nabijgelegen gemeentelijke zwembad. Dat is nog eens een concreet voorbeeld van circulair energiegebruik.

Slim energiegebruik

De overstap naar LED levert direct forse besparingen op. In de praktijk ligt die besparing bij Butterfly rond de 40%. Tegelijk verandert de manier van belichten. Omdat LED flexibel aan- en uit te schakelen is, kan de teler strategisch omgaan met energieprijzen en groeimomenten. Zo wordt er bijvoorbeeld meer belicht wanneer energie goedkoper is. Het resultaat: niet alleen minder verbruik maar ook tegen lagere kosten.

Sturen op lichtkwaliteit

De Monarch 3 Channel-armaturen in Vlinderhoeve beschikken over drie afzonderlijk aanstuurbare lichtkanalen. Dat maakt het mogelijk om het spectrum continu aan te passen aan de omstandigheden. Waar eerder gewerkt werd met een vaste combinatie van rood, blauw en wit licht, kan nu dynamisch worden bijgestuurd. Denk aan extra rood licht op bewolkte dagen, of het toevoegen van verrood licht voor specifieke groeireacties van de plant.

De aansturing verloopt grotendeels automatisch via de klimaatcomputer, die data uit lichtsensoren combineert met instellingen van de teler. Zo ontstaat een nauwkeurige benadering van natuurlijke omstandigheden, maar dan volledig controleerbaar.

Innovatie in teelt 

Wat Vlinderhoeve echt onderscheidt, is het teeltsysteem. Orchideeën worden hier op twee lagen geteeld, met tafels die automatisch door de kas bewegen. Dat heeft directe gevolgen voor de belichting. Op momenten dat er geen tafel op de bovenlaag staat, kan zonlicht doordringen naar beneden. Staat er wél een tafel, dan moet kunstlicht dat compenseren. Samen met partners is daarom een systeem ontwikkeld dat exact bepaalt waar en wanneer licht nodig is. Het resultaat is een hybride vorm van telen: deels gebruikmakend van zonlicht, deels van volledig gecontroleerde LED-belichting.

Snelle terugverdientijd

Watergekoelde systemen zorgen voor een optimale werktemperatuur van de leds. Dit resulteert in een hoge efficiency en een lange levensduur. Ook geeft het de teler veel meer flexibiliteit in zijn belichting strategie. Ook met alle schermen gesloten kan men bij Vlinderhoeve gewoon blijven belichten. Daarnaast wordt de energie uit de lampen die niet in licht wordt omgezet hergebruikt in het warme deel van de kas. Dit maakt het watergekoelde systeem bij Vlinderhoeve dubbel interessant en wordt de investering snel terugverdiend. 

Vooroplopen

Waar Oreon zeventien jaar geleden pionier was in LED-belichting, is de markt inmiddels overtuigd van het gebruik hiervan. Oreon blijft zich natuurlijk onderscheiden in innovatie, kwaliteit en betrouwbaarheid. “Wij zijn de enige leverancier die dezelfde lampen al meer dan 12 jaar in een kas heeft hangen”. “Dat bewijst de kwaliteit van onze verlichting aldus Barentsen”.

Ooit was energiebesparing de belangrijkste reden om op led over te schakelen. Vandaag de dag komt er veel meer bij kijken. Flexibiliteit, dimmen, communicatie en integratie met alle andere onderdelen in een kas is op dit moment naast efficiency van groot belang. 

Toch onderscheidt het bedrijf zich volgens Barentsen nog steeds op kwaliteit en betrouwbaarheid. Klanten die eenmaal kiezen voor watergekoelde systemen, komen ook voor een volgende investering weer terug bij Oreon voor ditzelfde systeem. Wanneer je kennis hebt gemaakt met de voordelen wil je nooit meer andere verlichting is onze ervaring.

Pionier

Zo ook bij Butterfly. Deze teler staat bekend als pionier: het bedrijf durft te experimenteren en investeren in nieuwe concepten. Vlinderhoeve is daarvan het bewijs: een project waarin belichting, energie, logistiek en teeltstrategie integraal zijn ontworpen. 

Of, zoals Barentsen het samenvat: ‘Dit is een project waar de sector trots op mag zijn, een project dat laat zien waar de glastuinbouw naartoe beweegt.’